Sürüm 0.3.0 Bilgi, kültür ve doğa
- Savaş sahnesi ve yeni hareketler: Savaşçılar saf tutar, önce mızrak ve taş atışır, sonra hücuma kalkıp teke tek dövüşür; hamle, tepeden vuruş, sıyrılma ve darbe alma ayrı ayrı oynar. Yenilen yere düşer ya da kaçar, yenen sevinir. Kampta insanlar yemek saatinde yer, soğukta ateşte ısınır; avcının mızrak atışı artık sonuna kadar oynar.
- Sürgüler işe koşuldu: Av, toplama, odun ve balık ekipleri boşta köpek varsa sürgüyle çıkar (dört kişi ve üstü iki sürgü alır); her köpek 45 yük daha taşır. Kampta yalnız boştaki köpekler ve boş sürgüler bekler; ekibin panelinde sürgüsü görünür.
- Deri çadırlar ve yapı dokusu: Çadır panelleri sırıkların arasında sarkar, dikişleri ve iri sinir dikişleri görünür, tepesi isli, eteği topraklıdır; komşu derilerin tonu birbirine yakın. Sırıklarda ahşap lifi, ocak ve etek taşlarında taş dokusu var.
- Gerçekçi duman, patika ve izler: Ocak ve çadır dumanı yumuşak bulutçuklar halinde yükselir, rüzgârla savrulup dağılır. Çok yürünen yerde önce ot ezilip sararır, sonra toprak çıkar; patikanın kenarı kırıktır, üstünde ot bitmez, kışın karda çiğnenmiş iz olarak kalır. Toplanan kampın ardında ocak yeri ve çadır halkaları bir süre iz bırakır.
- Yenilenen modeller: İnsanlar artık yuvarlak hatlı; tunikleri, kuşakları, omuz postları, kürk çizmeleri ve saçlarıyla seçiliyor, herkesin postu biraz farklı tonda. Geyik, yaban keçisi, yaban domuzu, yaban sığırı, kurt ve köpek baştan çizildi; boynuzları, kulakları, kuyrukları ve açık renk karınlarıyla. Çalılar ağaçlarla aynı yapraklı görünüme kavuştu, kışın seyrelir. Çadırların, yapıların ve süslerin yüzeyine doku geldi, tabanları zemine oturuyor.
- Eklemeli yapılar: Düzenle kipinde bir yapıyı seçip Eklenti ile yanına parça takabilirsin; eklenti yapının çevresinde dokunduğun yöne oturur, yapıyla birlikte taşınır ve döner. Çadıra ek bölme (2 kişi daha) ve rüzgârlık (daha yavaş yıpranır, daha sıcak), ocağa et şişi (et ve balık daha doyurur) ve yontma taşı (atölye işleri hızlanır), depoya kurutma rafı (yiyecek daha geç bozulur), tütsülüğe ek askı, ağıla yemlik ve sürü barınağı.
- Düzenleme: Kur menüsündeki Düzenle ile kampındaki her yapıyı ve süsü tek tek seç; taşı, döndür ya da sök. Taşınan yapı malzeme harcamadan yeni yerinde kısa bir emekle yeniden kurulur; döndürme anında. Yerleştirirken de yön verebilirsin (R tuşu). Yedi süs eklendi: Sancak, totem, oturma kütükleri, deri gergisi, meşale, boynuzlu direk ve dikili taşlar.
- Ortak harita: Paylaşılan dünyada yeri olan üyenin yeni oyunu herkesle aynı haritada kurulur; her medeniyet haritaya kendi kenarından girer. Komşuların kampı haritada adı, çadırları ve sancağıyla görünür; dünya panelinde yönü ve uzaklığı yazar, tek dokunuşla oraya bakılır. Ağaçlar ve sürüler şimdilik herkeste ayrı sayılır. Eski haritada süren oyun yerinde kalır; ortak haritaya geçmek için ayarlardan yeni dünya kurulur.
- Harita yeni oyunlarda dört kat büyüdü. Kenarlar baştan sona sık ormanla biter; sıra dağlar çok nadir, tek dağlar ara ara çıkar. Kaynak yerleri, sürüler ve göller alana göre çoğaldı.
- Orman yenilendi: Yakından bakınca ağaçlar yaprak öbekleri ve dallarıyla, çamlar iğneli dallarıyla görünür; her ağacın boyu, eni ve tonu biraz farklı. Güz sonunda yaprak döken ağaçlar yaprağını döker, kışın yalnız dalları kalır.
- Su ve dağlar: Nehir, göl ve deniz derinliğe göre renklenir; akıntıda ışık pırıltıları, kıyıda köpük ve ıslak toprak var. Dağlarda kaya yamaçlar, güneşe göre gölge ve mevsimle inip çıkan kar çizgisi.
- Hesap ve paylaşılan dünya: Üyeysen kaydın hesabına yazılır (tarayıcı ve hesap arasında yeni olan kazanır) ve dünyada bir yer alırsın; şimdilik üç gerçek oyuncu. Çağ göstergesi artık bu dünyadaki bütün aktif medeniyetlerin oranıyla sunucuda hesaplanır; Dünya panelinde medeniyetler, yerler ve gösterge görünür. Üye değilsen oyun tarayıcında aynen sürer.
- Makam rehberi: Her makamın neye baktığı yazıyor; adaylar beceri, bilgi, huy, yaş, iş ve aile durumuna göre puanlanıp gerekçeleriyle listeleniyor, önerilen aday tek tıkla atanıyor. Sahnede bir kişinin üstüne gelince ad, yaş, aile, iş, makam, en iyi üç beceri, bildikleri ve huyları kartta görünüyor.
- Tütsülük artık bir iş alanı: Et ya da balık askıya asılır, başında biri durup odun yaktıkça beş saatte tütsülenir; panelde askıdaki miktar, kalan saat, odun gideri ve çalışan sayısı görünür. Tütsücü işi eklendi, duman kaldırıldı. Eğimli yerde yapıların altı teraslanıyor, yapılar artık toprağa gömülmüyor. Üst çubukta yiyecek, odun ve deri çipleri kendi pencerelerini açıyor; yiyecek penceresi tür tür miktar ve yarı ömür gösteriyor.
- İşler: Her yetişkine sabit iş verilir (avcı, toplayıcı, oduncu, balıkçı, yapıcı, zanaatkâr, çiftçi, çoban) ya da serbest kalır. İşi olanlar kendi işine kendileri gider, kampta kendi işine öncelik verir; "Becerilere göre dağıt" dengeli bir dağılım önerir; istediğin an değiştirirsin. İnşaatta boştaki herkes taşır ve kurar. Alt çubuk sadeleşti: Görev, İşler, Kur, Ocak, Yönetim, Göç. Yoldaki ekipler dağınık yürür, toprak izleri geçilmeyince silinir, yığına tıklayınca yığının paneli açılır.
- Evcil sürü: İz süren avcılar evcilleştirmeyi öğrenir. Ağıl kurup geyik ya da yaban keçisi sürüsünden yavru yakalatırsın; yavrular ağılda büyür, çiftler yavrular, sürü her ay süt verir, gerekince kesilir. Kışın tahıl ister, kurt gece ağıla sokulabilir. Çağ göstergesindeki evcil sürü gereksinimi ve Orta Asya kökeninin sürü şartı bu sistemle doluyor. Gece evi olmayanlar artık çadıra girmiş gibi kaybolmuyor, ateş başında kalıyor.
- Av sahnesi: Mızraklılar süs gibi tutmuyor, yaklaşınca fırlatıyor; vurulan hayvan yere yığılıyor, yanında et görünüyor; dönüşte sırttaki yük taşınan şeye göre (et, sepet, bohça). Ambardaki yığına ya da sepete tıklayınca miktar, bu mevsimki yarı ömür ve daha uzun dayanması için yapılacaklar görünüyor. Köpekler ve insanlar çadırların ve ağaç gövdelerinin içinden geçmiyor. Göç kafilesi sıra düzeni yerine dağınık ve doğal yürüyor.
- Yürüyüş düzeltmesi: İnsanlar artık hedefin hızına uyarak yürür, yolda dur kalk yapmaz, geride kalınca hızlanır; ileri sarmada koşar görünür. Köpekler kampta dolaşır, birini izler, oturur, sürgülerin dibinde yatar; koşarken tırıs atar.
- Canlı sahne: Ağaç taçları, sazlar, çalılar ve çimen rüzgârla salınır, fırtınada daha sert; çadırların deri panelleri rüzgârda nefes alır. Kamp ateşi gündüz de çevresine sıcak ışık ve yerde titreşen bir parıltı verir. İnsanların yüzünde göz ve ağız, başında saç var; kadınlarda çoğu uzun, yaşlılarda kır.
- Daha yumuşak görünüm: Gök ışığı arttı, güneş hafifledi, gölgeler yarı saydam; ağaç taçları, çalılar, başlar ve duman yuvarlak gölgelemeyle çiziliyor, uzuvlar kutu yerine silindir. Son işlemede doygunluk ve vinyet azaldı, hafif yumuşak odak eklendi, zemin fırçası ve çadır is panelleri açıldı. İnsanlar artık anında dönmek yerine kayarak dönüyor, pozlar daha yavaş karışıyor.
- Çağ göstergesi: Üst çubukta çağın ilerlemesi. Gösterge zaman oranı (en çok 30 gün) ile gereksinim oranının büyüğü; tarla, kalıcı köy, evcil sürü, çömlek ve nüfus gereksinimleri ağırlıklarıyla sayılır. Yüzde 80'de habercilik evresi başlar, yüzde yüzde çağ kapanır. Prototipte dünyada tek medeniyet olduğu için oranlar yalnız senin medeniyetine bakar; İlk çağ içeriği henüz yok.
- Kökenler: İlk kalıcı yerleşimde halkına tarihi bir köken seçersin (Orta Asya, Anadolu, Mezopotamya, Nil, Akdeniz, Kuzey Avrupa, Doğu Asya ya da genel stil). Köken yalnız görünüşü değiştirir: Yurt, kerpiç ev, kamış kemer, taş ev, uzun ev ya da kıvrık saçaklı ev; deri ve duvar tonları, kuşak motifleri, çocukların adları ve kısa bir ezgi. Her kökenin arazi ve yaşayışa bağlı bir şartı var; prototipte hepsi ücretsiz.
- Arazi çeşitleri: Dünyaların yarısına yakınında bir kenar deniz; göller, bataklıklar ve verimli ovalar. Ova tarlayı bereketli kılar, bataklık yavaşlatır ve hastalık getirir, dağ eteği ve orman kampı korur; göl ve deniz taşmaz, kıyılarında balık tutulur, dağlarda çakmaktaşı yatakları var.
- İnsanların iskeletine ayak bileği ve el eklemi eklendi. Yürürken topuk önce değiyor, ayak yere basıyor, burunla itiyor; kalça adımla dönüyor, omuzlar karşıt dönüyor, gövde ağırlık taşıyan bacağa salınıyor. Aletler elin içinde.
- Uzaklaşınca açılan parşömen haritada yerleşimler ve sınır var: Kampın adı ve kültürü, eski kamp yerleri, bilinen keşif yerleri mürekkep etiketleriyle; keşfedilmiş toprağın kıyısı kesik mürekkep çizgisiyle.
- Sanat tarzı bütün kampa yayıldı: Tütsülük, depo, sürgüler, yığınlar, gözcü iskelesi, çit ve kapı da tonlu deri paneller, dikişler, ip bağları ve taş eteklerle çizildi.
- Ekipler ocağın önünden çıkıp oraya dönüyor, çadırların içinden geçmiyor. Ocak başındaki kütükler araziye oturuyor. Depoya dokununca yalnız ambar görünüyor.
- Çadırlar yeni sanat tarzında: Panel panel dikilmiş deri, her panel ayrı tonda, dikiş çizgileri, isli tepe, eğik sırıklar, eteğe taşlar ve gergi ipleri; ailenin rengi boyalı kuşakta. Hareketler arasında yumuşak geçiş, adımlar yürünen yolla uyumlu.
- Patikalar artık doğal oluşuyor: Her adım yeri biraz çiğniyor; aynı yerden sürekli geçilince orası patikaya dönüyor ve yürüyüş orada hızlanıyor. Kullanılmayan yer yeniden otlanıyor.
- Kıyı ve orman canlandı: Nehir kıyısında kum ve çakıl şeridi, sığ suyun açık rengi, köpük çizgisi, sazlıklar, iri kayalar ve kıyı kuşları. Ormanda eğrelti, çalı, mantar, devrilmiş kütük ve taşlar; kesilen ağacın dibinde talaş. Kampın çevresinde toprak zamanla çiğnenip tozlanıyor.
- Patikalar artık yürünen yolu izliyor: Kapıdan çıkıp çitin çevresinden dolanan yol çiğneniyor. Kampın içinde ateşten çadırlara, depoya ve sürgülere giden küçük patikalar beliriyor.
- Hiçbir şey bir anda olmuyor: Yapının malzemesi önce sürgülerden ya da depodan sırtta, sefer sefer yapı yerine taşınıyor, sonra kuruluyor. İnsanlar kampın içinde de bir yerden bir yere yürüyor, ışınlanmıyor.
- İnsanlar artık yapıların, çitlerin ve birbirlerinin içinden geçmiyor; çitli kamptan kapıdan çıkıp hattın çevresinden dolanıyorlar.
- Tahkimat: Kazık çit, kapı, hendek ve sivri kazık hatları yol gibi serbestçe çizilir ve parça parça yapılır. Her parçanın sağlamlığı var; ahşap çürür, yanar, onarılır. Kapı en zayıf yerdir; haydutlar gedik açabilir. Tuzak çukuru ve gözcü iskelesi de kurulur.
- Uzak haritada keşfedilmemiş yerler karanlık kalır; dünya keşfedildikçe kâğıda geçer. Tüccarın anlattığı yerler yalnız söylenti işaretiyle belirir.
- Tarih kitabı: Önderler, buluşlar, felaketler, savaşlar ve kültürün doğuşu çağdan çağa taşınan bir kronikte saklanır.
- Farklı ailelerden evlenen çift yeni bir aile kurar; kökleri ve akrabalıkları soy ağacında görünür. Çocuk için ana, baba ve kendi çadırları gerekir.
- İnsanlar artık eklemli ve canlı: Yürür, koşar, yük taşır, oturur, ateş başında iş yapar, inşa eder, odun keser, eğilip toplar, biçer, avlanır, dövüşür, nöbet tutar, mağara duvarına resim yapar.
- Her kişi bildiğini taşır, her ailenin bir hafızası var. Bilenler hafızayı besler, gençler oradan öğrenir; ölen bilgisini götürür, aile bir kısmını tutar. Evlenen, bildiğini yeni ailesine taşır.
- Keşfedilecek on bilgi var: İz sürme, otların sırrı, balık ağı, yonga ustalığı, yıldız bilgisi, tohumun sırrı, aşı boyası ve yalnız dahilerin ya da meraklıların bulabileceği öncü buluşlar.
- Yabani tahıl toplayanlar tohumun sırrını çözebilir. Sonra karar senin: Toprağa bağlanıp tarla açmak ya da göçebe kalmak. Tarla baharda ekilir, yaz sonunda biçilir; yerleşik düzen zordur.
- Ateş başında bir hikâye anlatıcı seç. Hikâyeler kültür puanı getirir; kültürün doğunca ona bir ad verirsin. Kültür haritasında beş değer yönünde on beş özellik var.
- Öncüler mağara, eski kalıntı ve kutsal pınar bulur. Kızıl topraktan aşı boyası toplanır; mağara duvarına av sahnesi, el izi ya da bir bilgi çizilir. Taşa çizilen bilgi hiç tam unutulmaz.
- Ölenler kampın kıyısındaki mezarlığa gömülür; önderler için höyük yığılır. Aşı boyalı gömü kültürü besler, mezarlar yakınken ata ayini güçlenir.
- Gezgin tüccar kabileler arasında dolaşır, kampa da uğrar. Yükündekileri takasla alırsın; dinlersen yolda gördüğü yerleri anlatır. Öksüren bir tüccar salgın getirebilir.
- Başıboş aileler kapına gelebilir. Kabul edersen nüfus artar ama bağlılıkları düşüktür; geri çevrilenler haydut olabilir. Kan dökmek inancı zayıflatır.
- Salgınlar tüccarla, göçmenlerle ya da kalabalık kampta doğar. Hastaları ayırmak bir yönetim kararıdır; her yönetim onu başka türlü alır.
- Doğa haritada yaşıyor. Bahar seli nehir kıyısındaki kampı basabilir, kurak yazda nehir çekilir ve toprak sararır, fırtınada şimşek çakar ve orman tutuşabilir, kışın tipi yolcuları dondurur. Yıldız bilgisi olan yaşlılar felaketi önceden sezer.
- Öncüler bazen kaybolur; arama ekibi gönderebilir ya da kendi başına dönmesini bekleyebilirsin.
- Dahi çocuk artık çok nadir, her kabilede doğmaz. Doğarsa öncü buluşlar yapar.
