Paradox Interactive'in Hearts of Iron 4 Discord sunucusunda başlayan Atatürk krizi, üç gün içinde iki resmi açıklamaya ve sunucu kurallarının tamamen yeniden yazılmasına kadar uzandı. Kriz, bir Türk oyuncunun profil fotoğrafındaki Atatürk portresi yüzünden banlanmasıyla başladı ve kısa sürede Steam'e, sosyal medyaya ve siyasi çevrelere taşındı.
İşte olayın başından bugüne tüm gelişmeler.
Kriz nasıl başladı?
22 Eylül'de, Hearts of Iron 4'ün resmi Discord sunucusunda profil fotoğrafında Atatürk'ün gerçek bir portresini kullanan Türk bir oyuncu, sunucunun 4 numaralı kuralına aykırı bulunarak uzaklaştırıldı.
Oyuncunun ban itirazına yanıt veren moderatör "chakerathe", hesabın geri verilebilmesi için gerçek fotoğrafın kaldırılıp oyunun kendi portresine geçilmesi gerektiğini bildirdi. Moderasyon ekibinin resmi yanıtında ise Atatürk, "tıpkı Karl Marx gibi, modern siyasetle son derece ilgili, tartışmalı ve kutuplaştırıcı" bir figür olarak tanımlandı.
Tepkiler büyüdü
İtiraz eden ve eleştiren kullanıcıların mesajlarının silindiği, bazılarının sunucudan uzaklaştırıldığı öne sürüldü. Sunucu yeni üye alımını geçici olarak durdurdu. Tepkiler Reddit, X ve forumlara yayılırken tarihçi Emrah Safa Gürkan oyunu boykot edeceğini açıkladı, yayıncı Jahrein konuyu Paradox'un üst düzey yönetimine ilettiğini duyurdu. Steam'de son 30 günde yazılan 25.034 incelemenin yalnızca yüzde 7'si olumlu kaldı, Steam bu hareketliliği "konu dışı inceleme aktivitesi" olarak işaretledi.
24 Eylül: İlk açıklama geldi
Hearts of Iron 4 Oyun Direktörü Batya, Paradox'un resmi forumunda yayımladığı ilk açıklamada Atatürk'ün "Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ulusun babası olarak" taşıdığı anlamı anladıklarını belirtti. Şirket, gerçek kişilerin profil fotoğrafı kuralının tutarsız uygulandığını kabul ederek banların yeniden inceleneceğini duyurdu. Ancak "tartışmalı figür" ifadesine yönelik doğrudan bir özür yer almadı, bu da tepkilerin sürmesine neden oldu.
25 Eylül: İkinci ve kapsamlı açıklama
Batya, aynı gün ikinci bir açıklama daha yayımladı. Bu kez şirket sorumluluğu daha açık bir dille kabul etti: "Paradox hiçbir zaman tarihi yeniden değerlendirmeyi veya siyasi figürler konusunda taraf tutmayı amaçlamaz ve bu sorumluluğu açıkça yeterince iyi yerine getiremediğimizi kabul ediyoruz" ifadesini kullandı.
Batya ayrıca "Bu olayın merkezindeki kural, hangi tarihi figürlere izin verildiği konusunda tartışma yaratması için tasarlanmamıştı" diyerek kuralın uygulanışındaki hatayı kabul etti.
Açıklamada duyurulan yeni kural şöyle:
1 Ocak 1800'den sonra doğmuş tüm siyasi veya askeri figürlerin gerçek fotoğrafları artık profil resmi olarak kullanılamayacak, kullanıcılar bu isimler için oyunun resmi portrelerini kullanmaya devam edebilecek. Kuralın tek istisnası Nazi Almanyası'nın önde gelen liderleri olacak, onlar için oyun içi portreler de yasak kapsamında olacak. Yeni kural devreye girdiğinde gerçek fotoğraf kullanan profillere görsellerini değiştirmeleri için 7 günlük bir geçiş süresi tanınacak. Kuralın kapsayacağı tam isim listesi yakında Discord sunucusunda paylaşılacak.
Batya açıklamanın sonunda geliştiricilere ve moderatörlere yönelik hakaret ve tehditlerin kabul edilemez olduğunu vurgulayarak, bu gerekçeyle verilen banların kaldırılmayacağını da netleştirdi.
Özür hâlâ yok
İki açıklamada da şirket sorumluluğu giderek daha açık kabul etse de, moderasyon ekibinin Atatürk için kullandığı "tartışmalı figür" ifadesine yönelik doğrudan bir özür bugün de gelmedi. Türk oyuncuların bir kısmı bu nedenle tepkisini sürdürüyor, kuralın netleşmesini olumlu bulsa da asıl talep olan açık özrün hâlâ karşılanmadığını belirtiyor.
Sırada ne var
Kuralın tam metni ve kapsayacağı isim listesi yakında paylaşılacak. Krizin fitilini ateşleyen orijinal banın bu yeni kural kapsamında ne zaman kaldırılacağı henüz netleşmedi, 7 günlük geçiş sürecinin nasıl işleyeceği de takip edilecek konular arasında.
Süreci bu dosya haberimizde anlatmaya devam edeceğiz. Peki siz Paradox'un özür dileyeceğini düşünüyor musunuz? Yorumlarınızı bekliyoruz.